Kamers antikamers

RECENSIE

De tweede roman van Niña Weijers ligt in de winkel. Na het schrijven van 'De consequenties' deed ze de veelzeggende uitspraak: 'Veel mensen denken dat goede literatuur valt of staat met een goed verhaal. Daar zit wel wat in, het is ook niet onwaar. Maar voor mij zijn eigenlijk de beste boeken de boeken die helemaal geen verhaal nodig hebben.' Dat is wat dit boek is, een boek dat geen verhaal nodig heeft. Of nou ja, dat geen verhaal heeft gekregen. Niña Weijers leeft haar uitspraak na.

Ze wordt geïntroduceerd in anderhalve pagina. 'Ze' is het hoofdpersonage en wij leren haar kennen alsof we een film kijken en een voice-over vertelt wat we zien. Het eindigt met de vraag: 'Wat weten we over deze vrouw? Wat weet deze vrouw over zichzelf?' Het boek gaat verder met een jonge schrijfster die een oudere schrijfster interviewt. Een schrijfster die ze bewondert en die haar aan het denken doet zetten. Maar wacht, denk ik wanneer het zeer soepel en vlot geschreven boek vordert. Is dit dezelfde vrouw? Waarom is ze nu opeens 'de vrouw' en dan weer 'ik'. Waarom is ze opeens in een andere omgeving, met andere mensen? Dat gebeurt eens, dan nog eens en dan nog een keer en dan snap ik het. 'Ze' is de boel bij elkaar aan het fantaseren. De basis van haar fantasie is de woning die ze toegeschreven heeft gekregen van de universiteit, waar vele haar voor zijn gegaan. Waar ze kan gluren en luisteren bij verschillende buren die een veel leuker leven hebben dan dat van haar. De vrouw is een boek aan het schrijven (dit was even slikken, ik krijg snel de kriebels van schrijvers die over schrijvers schrijven of filmmakers die een film maken over filmmaken, volg je me nog?). Liever zie ik schrijvers zich verdiepen in iets compleet buiten zichzelf. Dat is dit boek niet. Het lijkt of Niña Weijers een versie van 'de vrouw' zou kunnen zijn, wellicht is zij zelf de werkelijke versie.

'Naakt en met wijd open ogen ligt ze dus op die lakens, als er ineens een zeer helder beeld opdoemt. Het lijkt wel een hallucinatie, zo plotseling aanwezig is het, zo gedetailleerd dat ze erin zou kunnen rondlopen.'

Het valt aan mijn kant niet te beweren dat ik deze roman compleet heb begrepen, maar ik ben toch aardig ver gekomen. Weijers schrijft vlot en helder, ze zou het talent hebben om een boek te schrijven dat iedereen wil lezen, maar daar ligt duidelijk haar prioriteit niet. Dit is een roman voor gevorderden of voor mensen die accepteren dat ze een verzameling aan sterk geschreven verhalen lezen. Waar wat extra handvaten een lezers zou kunnen helpen (het hoofdpersonage een naam geven, de hoofdstukken zo indelen dat de lezer snapt dat we weer ergens anders zijn). Maar nogmaals, dat lijkt Weijers prioriteit niet. Gevolg is wel dat ik dit boek niet snel aan mensen zal aanraden, tenzij ik weet dat ze dit soort literatuur waarderen en dat zijn er niet veel. Zelf ben ik geïntrigeerd door dit soort romans, maar sta er ook erg kritisch tegenover. Zo zucht ik om clichés: iedereen gaat vreemd, de schrijver zonder ideeën en groepen vrouwen die uit een grachtengordel milieu komen. Maar ook geniet ik van de subtiele grapjes waar Weijers de lezers mee spekt: de goedkope messen van IKEA die verraden dat ook in onze fantasie we toch niet helemaal anders zijn. Het advies dat de literatuurdocente geeft over het niet te veel schrijven over je kindertijd, terwijl we net een ellenlang stuk hebben gelezen over het hoofdpersonage haar jeugd op de Antillen. Weijers is slim, grappig en een geweldig schrijfster, maar ik mis nog iets. Ik mis het verhaal dat ik niet ken, het personage waar ik niet eerder over heb gelezen. Weijers haar unieke verteltechniek en scherp gevoel voor tempo maken dat het boek mij als lezer intrigeert, maar ik blijf zitten met de grote vraag: Vind ik dit een goed boek? Het is een vraag voor een later moment, als dit boek zijn plek heeft gevormd in mijn hoofd. Wat ik wel kan zeggen is dat ik genoot van het lezen, ondanks de verwarring. Dat 'de vrouw' bij me bij bleef na het wegleggen van het boek, dat ik de gebakken makrelen kon ruiken en vriend/vriendin 'M' voor me kon zien. Beoordeel zelf, neem een gok en lees dit boek.

'Overal op de stoepen en bankjes zitten studenten, en ze zijn zo jong, zo jong in hun goedkope, synthetische kleding. Ze wachten, een groot wachten dat met tijd nog niets te maken heeft.'


'De vriendschap' kwam op een ongelukkig moment uit. Als ware haar leven zelf een roman, stierf Palmen haar geliefde Ischa Meijer twee weken voordat haar tweede boek uitkwam. Ze waren kort maar intens samen. Later zal ze over hem een boek schrijven: I.M. Nu publiceerde ze 'De vriendschap', een boek dat veel materiaal bevatte dat eigenlijk was...

'Bedtijdverhalen voor rebelse meisjes' is een boek dat niet zo nieuw zou mogen zijn. Het boek bevat de mooiste verhalen die kort en bondig worden beschreven. Geschikt voor ook de jongste lezers onder ons, de verhalen worden versierd met prachtige illustraties van talloze getalenteerde kunstenaars. Ik heb nieuwe helden leren kennen en krijg gelijk...

Virginia Woolf is een icoon, een naam die iedereen kent. Al heb je nog nooit van haar boeken gehoord, herken je haar niet op een foto, dan nog ken je de naam van de bekende schrijfster Virginia Woolf. Een van haar bekendste boeken is de roman 'Mrs Dalloway', waarin ze, terwijl ze James Joyces' Ulysses las, een dag beschrijft uit...